Geef koplopers de ruimte!

Blog Geef koplopers de ruimte
21
feb

Geef koplopers de ruimte!

De kunst van het loslaten. Een duivels dilemma voor veel gemeenten in Nederland. Actieve inwoners, die eigen verantwoordelijkheid nemen. Dat is toch wat we graag willen? Toch is dat voor gemeenten nog niet altijd vanzelfsprekend.

In elk coalitieprogramma staan grote woorden als zelfsturing, participatie en burgers aan zet. Al dan niet ingegeven door bezuinigingen zijn gemeenten op zoek naar een andere rol. Niet langer een rol van “zorgen voor” maar veel meer “zorgen dat”. Waar vaak getwijfeld wordt over de kracht en de betrokkenheid van de inwoner, is volgens mij de gemeente juist vaak de zwakste schakel. Loslaten en meer regie en creatie bij de inwoner leggen, blijkt namelijk erg moeilijk. Je geeft namelijk een stuk sturing weg. Van ambtenaren wordt een andere rol verwacht en zelfsturing leidt ook tot verplichtingen. Want als een groep inwoners zelf met plannen komt, kun je er eigenlijk alleen nog maar mee instemmen. Dat is toch wat we graag willen? Inwoners die zelf initiatieven ontplooien en regie pakken.

En laten we eerlijk zijn: er zit meer kennis en kunde in de dorpen en wijken zelf dan in het gemeentehuis. Het is de kunst om deze kennis en kunde om te buigen naar betrokkenheid en trots. Daar kan geen wethouder of ambtenaar tegenop en dat is ook niet de bedoeling. Het is geen wedstrijd. Het is voor iedere gemeente juist de uitdaging om deze betrokkenheid en trots te creëren en daar maximaal gebruik van te maken. Dan pas is er sprake van co-creatie. Dat vraagt om loslaten in plaats van vasthouden en om ontwikkelen in plaats van beheersen. Een andere aanpak vraagt dus ook om andere vaardigheden en competenties.

Inwoners zijn lange tijd niet of nauwelijks uitgedaagd.

Gemeenten maakten beleid dat “goed was voor de burger”. Aanbod gericht met veel aandacht voor knelpunten en problemen. Dit heeft geleid tot passiviteit en gebrek aan vernieuwing en betrokkenheid. Maar volgens mij ook tot het hebben van aandacht voor de verkeerde doelgroepen. Ik noem ze de ‘slachtoffers’. Binnen de wereld van het lokale sportbeleid denk ik dan aan verenigingen die enkel subsidies opstrijken, die wethouders lastig vallen met een extra veld, die de tarieven per definitie te hoog vinden. Kortom: een groep die vanuit een passieve houding altijd heel veel voor elkaar heeft gekregen bij gemeenten. Gelukkig zien we steeds meer dat de ‘slachtoffers’ terrein verliezen. En dat is maar goed ook!

Ik geloof namelijk heilig in de zogenaamde “koplopers”.

In elke kern, wijk of gemeente zijn mensen of organisaties met een gezonde dosis verstand, met passie, betrokkenheid en vaak ook met een sterke visie. Met deze koplopers hoef je als gemeente echt niet meer in discussie over “de wereld verandert”. Daar zijn deze mensen zich allang van bewust. Sterker nog, ze hebben vaak een realistisch beeld van de toekomst en zijn in staat andere mensen te inspireren en mee te nemen in hun verhaal. Een verademing ten opzichte van de (vaak) negatief ingestelde ‘slachtoffers’ van weleer. Koplopers komen het best tot hun recht waar gemeenten hen de ruimte geven. En daarin zijn de verschillen nog steeds groot. Het ‘klimaat’ binnen een gemeente komt snel in beeld. Neigt het klimaat naar ‘slachtoffers’ of naar ‘koplopers. Het klimaat wordt in hoge mate bepaald door wethouders en ambtenaren. Geef koplopers de ruimte en faciliteer ze! Met hen kunnen we de broodnodige vernieuwing in onze samenleving realiseren.

Leave a Reply