Verenigingen: Vernieuwen of Verliezen!

Blog Vernieuwen of verliezen afbeelding
27
jun

Verenigingen: Vernieuwen of Verliezen!

Vorige week las ik een column van Patrick Delait in Dagblad de Limburger met als titel Versterkte Burchten over sportparken in Limburg, die in deze periode van het jaar hermetisch zijn afgesloten. Het niet benutten van de sportparken is een gevolg van een groter probleem en daarom luid ik hierbij de noodklok.

De wereld draait op volle toeren. De samenleving kantelt en inwoners nemen steeds meer het heft in eigen handen. We zijn uitgekeken op onze top-down samenleving met grote organisaties, structuren, systemen en regisserende overheden. We zijn vervreemd geraakt van banken, verzekeraars, energiebedrijven, politiek en kerk. Als tegenbeweging organiseren we steeds meer zelf. Er ontstaan energie- en zorgcoöperaties, burgerinitiatieven en lokale collectieven. Instituten en intermediairs verliezen steeds meer terrein. Een proces van jaren, maar de verandering is volop aan de gang.

Met de sterk veranderende samenleving krijgen ook verenigingen te maken. Is het niet vandaag dan toch zeker morgen! Repareer het dak als de zon schijnt. Het urgentiebesef is er echter nog onvoldoende bij veel verenigingsbestuurders en beleidsbepalers. Tot dusver komen we niet verder dan de constatering dat krimp en vergrijzing invloed hebben op de toekomst. De uitdaging is echter veel fundamenteler dan alleen demografische ontwikkelingen.

“De hedendaagse vereniging is ook een systeem met een vast stramien.”

Maar we willen juist meer keuzevrijheid en flexibiliteit. We willen ons nog wel verenigen, maar niet in een vereniging. Sportdeelname neemt jaarlijks toe, echter steeds minder in verenigingsverband. Een teken aan de wand.

Waarom zijn verenigingen niet mee veranderd met de veranderende vraag? Verenigingen zijn lange tijd niet of nauwelijks uitgedaagd. Gemeenten maakten beleid dat “goed was voor de vereniging”. Aanbod gericht met een focus op knelpunten en problemen. Subsidies en tarieven hebben geleid tot passiviteit en gebrek aan vernieuwing. Jarenlang is er aandacht geweest voor de ‘slachtoffers’. Verenigingen die enkel subsidies opstrijken, die wethouders lastig vallen met de wens voor een extra veld, die de tarieven per definitie te hoog vinden. Kortom: een groep die vanuit een passieve houding altijd heel veel voor elkaar heeft gekregen.

Dat zijn in veel gevallen verenigingen die leiden aan het V&D-syndroom, oftewel krampachtig vasthouden aan een uitgewerkte formule, ervan uitgaan dat de klanten toch wel blijven komen en vergeten in te spelen op de sterk veranderende behoeften van mensen. We weten allemaal hoe het met V&D is afgelopen.

“Vernieuwen van verenigingen is noodzakelijk, maar bovenal kansrijk.”

Er is geen sterker merk dan de lokale vereniging. Met een enorme potentie om een dorp te verbinden en in beweging te brengen. De vereniging, de samenleving in het klein, als ideale inspiratiebron voor vernieuwing.

Gelukkig is er hoop. Op steeds meer plekken in Limburg staan vernieuwers op met een gezonde dosis verstand, leiderschap en een sterke visie. Met hen hoef je echt niet meer in discussie over “de wereld verandert”. Daar zijn zij zich allang van bewust. Sterker nog, ze hebben vaak een realistisch beeld van de toekomst van de vereniging en weten anderen te inspireren en mee te nemen in hun verhaal. Een verademing ten opzichte van de negatief ingestelde ‘slachtoffers’ van weleer. Weerstanders kunnen deze processen nog vertragen, maar de vernieuwers gaan overwinnen.

Laten we stoppen met discussies over consumptieprijzen, vrijwilligersvergoedingen en contributies. Het leidt de aandacht af van het werkelijke probleem. Hoe zorgen we ervoor dat we ook in de toekomst nog verenigen en dat verenigingen daar een waardevolle bijdrage aan leveren? Geef vernieuwers de ruimte, neem ze serieus, geloof erin wat komen gaat en bied ze een podium. Alleen dan kunnen we de Limburgse verenigingen redden. En aan alle vernieuwers binnen de verenigingen: begin klein, denk anders en geniet van de weerstand. De beste bevestiging dat je op de goede weg bent.

Reageren op deze blog? Neem contact met me op via roy@negen.nl.

Leave a Reply